.
جشن هاى بومى سنتى قشم
مردم جزيره قشم، به رغم هر نارسايى و مشکل، روحيهاى سالم و شاد دارند.
آداب و سنن ديرينه و زيباى اين مردم گشادهرو، شادىبخش زندگى آنهاست و قشمىها چنان پايبند سنتهاى قديمى و مراسم گوناگون خود که براى پايدارى و ماندگارى آنها از هيچ همکارى و کوششى دريغ ندارند. در واقع، جشنهاى بومى قشم تجلى روحيه سالم و شاد مردم است و انگيزهاى براى آوردن تبسم به لبها و نشاط به چهرههاست.
ادامه متن >>>
نوروز صياد
نوروز صياد از مراسم و آيينهاى زيباى جزيره قشم است که تا فراموشى کامل فاصله چندانى ندارد. سال صيادان هم چهار فصل دارد. جوا که از اوايل دهه سوم فروردين آغاز مىشود و 100 روز طول مىکشد و تقريباً با بهار طبيعت همسان است. گرما که 65 روز به درازا مىکشد و اولين روز آن نوروز صياد است. شهريما فصل بعدى است که 100 روز به طول مىانجامد و پس از آن زمستان فرامىرسد که اين نيز 100 روز است.
اول مرداد هر سال را نوروز صياد مىنامند و اين روز، اولين روز از فصل گرماى واقعى و معنى آن اين است که يک سال صيادى چرخيده و فصل صيد ماهى حور و کوسه به پايان رسيده است (تا قبل از نوروز، اين ماهىها با روش انتظارى و محاصرهاى صيد مىشوند). در اين روز، هيچکدام از روستانشينان قشمى ماهى يا هر نوع آبزى دريايى ديگرى صيد نمىکنند و يا نمىخورند. در نوروز صيادى اهالى معتقدند: همه ماهىها امروز در دريا آزادند و بايد نسل خود را پربار کنند. براى همين امروز نبايد صيد شوند.
از فرداى نوروز، صيد گرگور شروع مىشود و ادامه آن، طبق گفته صيادان محلى تا دهى گرما، بيستى گرما، سىاى گرما، چهلى گرما، پنجاهى گرما، شصتى گرما و نيم در شصتى است که ديگر گرما تمام مىشود.
در آغاز فصل بعدى، يعنى شهريما، صيادان با قلاب به صيد ماهىهاى بومى و حور مىپردازند. ماهىهاى غيربومى مهاجر، مثل حور ـ در دو فصل پاييز و بهار به صيدگاههاى ساحلنشينان جنوب مىآيند.
مردم بر اين باورند که در نوروز صياد تمام چشمههاى آبهاى معدنى به دريا مىريزند. پس اين روز را جشن مىگيرند و به دريا مىزنند تا بيمارى خود را به دواى آبهاى معدنى از تن بشويند. دختران، مادران سالخورده خود را در آب دريا مىنشانند و با پياله آب را به نيت شفابخشى بر سر و لباس آنها مىريزند. براى زدودن کهنگى، هر کس لباس کهنه را به آب دريا مىسپارد. در نوروز صياد همگان لباسهاى رنگى و نو مىپوشند و براى آنکه درختان و احشام را هم نوروزى کنند آنها را با خاک سرخ جزيره هرمز رنگآميزى مىکنند. اين رسم نشان از آن دارد که مردم با درخت و دام پيوندى ديرينه دارند.
در باور مردم درهاى چوبى خانهها هم روح دارند، پس آنها را با خاک و گل سرخ به سر انگشتان رنگ مىزنند تا خانه و در را به شکلى نمادين نوروزى کنند.
در نوروز صياد، آنها که حشم دارند، پيش يکى از چند دعاخوان نوروزى مىروند تا براى آنها ” لوبن “ بخوانند بلکه در سايه اين دعاى نوروزى براى يک سال ديگر احشام آنها از گزند جانوران درنده و بيمارى در امان باشند. در باور مردمان، اين دعا فقط از هنگام تحويل سال تا شش ساعت بعد مىتواند خوانده شود. اگر پس از اين ساعت باشد دعا تأثيرى ندارد. آن کس که لوبن مىخواند، ريسمان سبزى به دست مىگيرد و براى هرکدام از احشام دعايى مىخواند و گرهى به نخ مىزند. در آخر، ريسمان که به تعداد دام گره دارد به صاحب دامها سپرده مىشود تا آن را در سوراخ ديوارى پنهان کند و روى آن را بپوشاند تا کسى نتواند آن را بيابد يا گرهى از آن نخ باز کند. جالب اينکه در هر روستا فقط دو يا سه نفر مىتوانند اين دعا را بخوانند. وقتى که هرکدام از آنها تصميم بگيرد دعا را به فرد جديدى بياموزد، ديگر دعاهاى خود او باطل مىشود و از آن پس هرگز براى کسى لوبن نمىخواند. لوبن سينه به سينه نقل و حفظ مىشود.
امسال براي حفظ اين فرهنگ وسنن جزيره قشم سازمان منطقه آزادقشم با همكاري مردم خونگرم بندر سلخ مسابقه شنا مسابقه دو در ساحل ....مسابقه طناب كشي به همراه اهداي جوايز نفيس برگذار نمود در اين برنامه زنان بومي با شيريني محلي از مهمانان پذيراي كردن (خرماي روغني ورنگينك )و صنايع دستي دريايي خود را به نمايش گذاشتند يكي ديگر از برنامه هاي جنبي اين جشواره برگذاري تور عكاسي انجمن عكاسان سينماي جوان ايران دفتر بندر عباس بود كه باهمكاري روابط عمومي منطقه آزاد قشم وپيگيري هاي مكرر جناب آقاي حسام الدين اانصاريان برگزار گرديد بزودي برنامه هاي نمايشگاه عكس اين برنامه اعلام ميگردد.
لینک مرتبط :
جشن نوروز صیاد در جزیره قشم (سال ۱۳۸۶)
ارسال خبر : روابط عمومی سازمان منطقه آزاد قشم
احمد بازماندگان قشمی
